Narząd świetlny.html |
| | | ca | | | de | | | en | | | es | | | fr | | | it | | | nl | | | no | | | pl | | | pt | | | ru | | | ro | | | fi | | | sv | | | tr | | | vo | | |
| |  |
Narząd świetlny, fotofor - emitujący światło narząd występujący w skórze niektórych gatunków ryb, spotykane również u głowonogów. Fotofory różnych gatunków mają różny stopień skomplikowania budowy - od stosunkowo prostych do złożonych na wzór budowy oka.
Wgłębienie w skórze - zwykle w kształcie kulistego tworu zbudowanego ze świecących komórek gruczołowych (fotocyty) - jest wyścielone ciemno pigmentowaną błoną pokrytą warstwą odblaskową (tzw. reflektor), zapobiegającą przenikaniu światła w głąb ciała.
Zewnętrzna łuska pokrywająca fotofor jest przekształcona w soczewkę. Połączona z nią przesłona umożliwia regulację natężenia i kierunku emitowanego światła.
Fotofory występują u niektórych ryb głębinowych. Pełnią różne funkcje, przy czym nie wszystkie zostały poznane. Ryby z rodziny świetlikowatych mają fotofory położone w różnych częściach powierzchni ciała, ich układ zależny jest od gatunku, a budowa fotoforów samców jest inna niż fotoforów samic. Prawdopodobnie narządy świetlne mają znaczenie w okresie godowym tych ryb.
.gif)
U matronicowatych pierwsze promienie płetwy grzbietowej przekształciły się w rodzaj antenki zakończonej narządem świetlnym tzw. illicium służącym jako wabik dla potencjalnej ofiary. Działanie wabika jest podobne do zarzucania wędki z przynętą.
Narządy świetlne niektórych ryb są połączone z wyspecjalizowanymi gruczołami (np. wydzielającymi śluz), skupiającymi lub odbijającymi światło łuskami.
U niektórych gatunków funkcje narządów świetlnych pełnią gruczoły wypełnione bakteriami luminescencyjnymi Photobacterium luciferum, Vibrio phosphoreum (Photobacterium phosphoreum), Vibrio fischeri i Vibrio harveyi.
edytuj Zobacz też
edytuj Bibliografia
- Włodzimierz Załachowski: Ryby. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1997. ISBN 83-01-12286-2.
- Mały Słownik Zoologiczny - Ryby, Wiedza Powszechna, Warszawa, 1973