Polacy.html
 
| ca | de | en | es | fr | it | nl | no | pl | pt | ru | ro | fi | sv | tr | vo |


 

Polacy
Od lewej: Maria Skłodowska-Curie, Jan Paweł II, Fryderyk Chopin, Mikołaj Kopernik, Lech Wałęsa, Tadeusz Kościuszko, Andrzej Wajda, Józef Piłsudski.
Liczebność ogółem 50-60 mln
Regiony zamieszkania Polska Polska:
36 983 700[1] (2008)
Stany Zjednoczone Stany Zjednoczone:
9 385 233[2]
Brazylia Brazylia:
1 800 000[3]
Wielka Brytania Wielka Brytania:
1 100 000
Niemcy Niemcy:
1 055 700[4](2005)
Francja Francja:
900 000[5]
Kanada Kanada:
817 085[6] (2001)
Argentyna Argentyna:
700 000[7] (2007)

Białoruś Białoruś:
400 000[8]
Litwa Litwa:
250 000[9]
Ukraina Ukraina:
150 000[10]
Australia Australia:
150 900[11]
Rosja Rosja:
73 000[12] (2002)
Irlandia Irlandia:
63 276 [13](2006)
Czechy Czechy:
52 000[14] (2001)
Włochy Włochy:
50 790[15]
Kazachstan Kazachstan:
47 293[16] (1999)
Hiszpania Hiszpania:
44 147
Holandia Holandia:
39 500[17]
Austria Austria:
36 775[18](2008)
Islandia Islandia:
7000[19]
Turcja Turcja:
5000[20]
reszta świata:
ponad 500 000
Język polski
Religie głównie chrześcijaństwo (w szczególności kościół rzymskokatolicki, ale także luteranizm, kalwinizm, prawosławie, grekokatolicyzm, baptyzm).
Pokrewne grupy etniczne Słowianie

Słowianie zachodni

Polacy - naród [21]zamieszkujący głownie terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i będący jej głównym składnikiem ludnościowym, poza granicami Polski tworzący zbiorowości polonijne.

Polacy należą do zachodniosłowiańskiej grupy językowej. Posługują się w większości językiem polskim oraz alfabetem łacińskim, który został wprowadzony w X wieku z chwilą gdy na ziemiach polskich zostało wprowadzone chrześcijaństwo obrządku rzymskokatolickiego. W strukturze wyznaniowej Polaków zdecydowaną większość stanowią katolicy obrządku łacińskiego, obecne są także inne obrządki, wyznania i religie.

Populacja Polaków, w kraju i poza jego granicami, mieści się w granicach 50-60 milionów ludzi.

Spis treści

edytuj Definicja Polaków jako narodu

Istnieją co najmniej dwa możliwe podejścia do problemu definicji pojęcia narodu polskiego, podobnie zresztą, jak i każdego innego narodu.

W pierwszym ujęciu wyróżnikiem narodu jest kwestia istnienia świadomości narodowej. W takim ujęciu pod pojęciem narodu polskiego rozumieć należy grupę społeczną, która - niezależnie od miejsca zamieszkania w obecnej chwili - charakteryzuje się poczuciem "bycia Polakami", co wyrażać się może używaniem języka polskiego i traktowaniem go jako mowy ojczystej, przestrzeganiem norm kulturowych typowychpotrzebne źródło dla kultury polskiej, przekonaniem o posiadaniu wspólnych polskich korzeni etnicznych lub poczuciem polskiej tożsamości narodowej[22];[23].

W drugim ujęciu kryterium definicyjnym będzie preambuła Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którą naród polski tworzą wszyscy obywatele Polski[24], poczuwający się do wspólnego dziedzictwa historycznego i dobra Polski, niezależnie od narodowości. Preambuła konstytucji nie zawęża jednak pojęcia narodu tylko do obywatelstwa polskiego.

edytuj Ukształtowanie się narodu polskiego

Historycznie etniczny naród polski ukształtował się na bazie wczesnośredniowiecznych plemion zachodniosłowiańskich, zamieszkujących terytorium położone między Bugiem na wschodzie i Odrą na zachodzie, zjednoczonych przez plemię Polan około połowy X wieku, ale i ten pogląd jest obecnie podważany[25]. W toku długiej historii Polski na jej terytorium osiedlały się grupy różnego pochodzenia, które często ulegały polonizacji. Niektóre z nich zachowywały jednak swoją odrębność kulturową, językową i religijną. W czasach Rzeczypospolitej Obojga Narodów Polska znana była w Europie jako państwo, w którym tolerowano obecność przedstawicieli różnych wyznań i religii a także grup różnego pochodzenia etnicznego.

Po utracie bytu państwowego wskutek rozbiorów, istotne stało się przede wszystkim podtrzymywanie poczucia jedności narodowej Polaków. Różnice etniczne i językowe stały się wówczas mniej ważne, niż poczucie wspólnoty narodowej. Paradoksalnie, chociaż nie istniało wówczas państwo polskie, można uznać, że to właśnie sytuacja zagrożenia bytu narodowego spowodowała, że wówczas to właśnie ukształtował się naród polski w dzisiejszym znaczeniu tego słowapotrzebne źródło. Dzięki temu możliwa była odbudowa państwa polskiego w r. 1918 i powtórne scalenie części, należących przez ponad 100 lat do różnych zaborców.

Obecnie, oprócz ok. 37 mln Polaków zamieszkałych w Polsce, jak się ocenia, do 20 mln osób polskiego pochodzenia żyje poza granicami państwa.

edytuj Nazwa

Nazwa "Polacy" a także "Polska" wywodzi się od nazwy wczesnośredniowiecznego plemienia Polan. Słowo to, według innej teorii, wywodzi się od słowa plemię – współplemiennik, człowiek związany więzami krwi, mający te same wierzeniapotrzebne źródło. Niektórzy lingwiścipotrzebne źródło twierdzą, że być może jest to związane z pierwotną formą organizacji plemiennej – opola, będącego pewną odmianą ludowładztwa z obieralnym władcą, wspólną własnością ziemi i rodem jako podstawą społeczną. Nazwa "polska" jeszcze w XVII w. znaczyła to samo co "polna" np. droga polna to kiedyś droga polska [26]

Związana z plemieniem Polan nazwa 'Polska' ('Polonia') pojawia się stosunkowo późno, dopiero na początku XI w. i za czasów Bolesława Chrobrego oznaczała całe jego państwo (napis "Princeps Poloniae" występuje na monetach Bolesława Chrobrego).

Przypisy

  1. ↑ Wyniki spisu z 2002 roku wskazują, że w ogólnej liczbie ludności Polski wynoszącej wówczas 38 230,1 tys. - 36 983,7 tys., czyli 96,74% osób zadeklarowało swoją narodowość jako polską [1].
  2. ↑ Polacy w USA
  3. ↑ Polacy w Brazylii
  4. ↑ Polacy w Niemczech
  5. ↑ Polacy we Francji
  6. ↑ Polacy w Kanadzie
  7. ↑ Polacy w Argentynie
  8. ↑ Polacy na Białorusi
  9. ↑ Polacy na Litwie
  10. ↑ Polacy na Ukrainie
  11. ↑ Polacy w Australii
  12. ↑ Polacy w Rosji
  13. ↑ Polacy w Irlandii
  14. ↑ Polacy w Czechach
  15. ↑ Polacy we Włoszech
  16. ↑ Polacy w Kazachstanie
  17. ↑ Polacy w Holandii
  18. ↑ Ludność Austrii wg obywatelstwa - 2008
  19. ↑ Polacy w Islandii
  20. ↑ Polacy w Turcji
  21. ↑ Naród – zbiorowość terytorialna o określonym składzie etnicznym - co nie oznacza, że populacja zamieszkującą jeden kraj (państwo) jest etnicznie jednorodna; wspólnota o podłożu gospodarczym, politycznym, społecznym i kulturowym wytworzona w procesie dziejowym, przejawiająca się w świadomości swych członków. Chociaż naród wyróżnia się na tle innych zbiorowości, to jednak nie jest możliwe precyzyjne zdefiniowanie tego pojęcia. W socjologii nie ma jednej definicji tego pojęcia, istnieją też rozbieżności między stanowiskiem socjologów, antropologów i historyków.
  22. ↑ "Naród jest to trwała wspólnota ludzi utworzona historycznie, powstała na gruncie losów historycznych, kultury, języka, terytorium i życia ekonomicznego, przejawiająca się w świadomości narodowej jej członków" (Wychowanie obywatelskie, Janusz Rulka, Warszawa 2001, wyd. PWN, s. 21)
  23. ↑ "Jestem Polakiem, więc mam obowiązki polskie. Są one tym większe i tym silniej się do nich poczuwam im wyższy przedstawiam typ człowieka." (Myśli Nowoczesnego Polaka, Roman Dmowski)
  24. ↑ W trosce o byt i przyszłość naszej Ojczyzny, odzyskawszy w 1989 roku możliwość suwerennego i demokratycznego stanowienia o Jej losie, my, Naród Polski - wszyscy obywatele Rzeczypospolitej ... Początek preambuły do Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono w Dz.U. 1997, NR 78 poz. 483 dnia 2 kwietnia 1997 roku. Pełny tekst konstytucji
  25. ↑ Przemysław Urbańczyk - Nie było żadnych Polan, Gazeta Wyborcza 2008-05-24; podobny pogląd wyraziła np. Zofia Kurnatowska w pracy zbiorowej U źródeł Polski - do roku 1038, str. 141 i 146, Wydawnictwo Dolnośląskie 2002 [2] Wywiad radiowy; Trudne początki Polski – Przemysław Urbańczyk, 2008 Wrocław [3], [4]
  26. ↑ Współczesny Mieszkowi I kronikarz Widukind z Korbei napisał, że Mieszko panuje nad ludem zwanym Licikawiki. W połowie X w. cesarz bizantyjski Konstantyn Porfirogeneta w dziele O zarządzaniu cesarstwem wspomniał pogan znad Wisły zwanych Dicyke a raczej Licyke, byliby to Listkowice (Leszkowice), potomkowie Leszka, dziada Mieszka I. Plemię, czy związek ponadplemienny Lędziców lokalizujemy w rejonie dorzecza Sanu, Wieprza oraz górnego Dniepru. Nazwa ta pochodzi od rzeczownika lęda oznaczającego grunt nieuprawny, nieurodzajny. Nie posiada więc podobnej genezy co 'Polacy'. Tak jak od Polan urobiono nazwę naszych przodków na zachodzie tak od Lędziców - na wschodzie. Litewskie 'Lenkas', ruskie 'Lach', węgierskie 'Lengyel'. Etymologicznie również terminem zaczerpniętym od polny, pola, teren otwarty określa się region Kampania we Włoszech, oraz Szampania we Francji.

edytuj Zobacz też

Zobacz zbiór multimediów na Wikimedia Commons:
Polacy
prxiesforu - Agata - Balbina - Barbara - Bogumiła - Bernadeta - Dagmara - Daniela - Eleonora - Ania - Dorota - gry dla dziewczyn - To czego szukasz to kursy językowe ? No to nie szukaj dalej! - Interesują Cię pompy ciepła ? Zajrzyj do nas! - Interesuje Cię centrum certyfikacji ? Sprawdź co mamy do zaoferowania.