Woda.html
 
| ca | de | en | es | fr | it | nl | no | pl | pt | ru | ro | fi | sv | tr | vo |


 

Woda
Ogólne informacje
Nomenklatura systematyczna (IUPAC):
tlenek wodoru, oksydan
Inne nazwy woda
DHMO (monotlenek diwodoru)
tlenek wodoru
kwas wodorowy
kwas hydrohydrokslylowy
hydrat
Wzór sumaryczny H2O
Inne wzory H2O, HOH
SMILES O
Masa molowa 18,01524 g/mol
Wygląd bezbarwna ciecz (w większych objętościach sprawia wrażenie niebieskawej lub wręcz niebieskiej)
Identyfikacja
Numer CAS 7732-18-5
Niebezpieczeństwa
NFPA 704

0
0
0
Temperatura zapłonu niepalny
Temperatura samozapłonu niepalny
Numer RTECS ZC0110000
Podobne związki
Inne aniony kwasy protonowe (H+A-)
Inne kationy wodorotlenki (B+OH-)
Podobne związki amoniak
siarkowodór, difluorek tlenu
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
warunków standardowych (25°C, 1000 hPa)
Diagram fazowy wody. Zielona linia przedstawia krzywą topnienia, niebieska krzywą parowania a czerwona krzywą sublimacji.
Kąt pomiędzy wiązaniami w cząsteczce wody
Kąt pomiędzy wiązaniami w cząsteczce wody
Rozkład ładunku dookoła cząsteczki wody: kolor czerwony - cząstkowy ładunek ujemny, kolor niebieski - cząstkowy ładunek dodatni
Łączenie się cząsteczek wody. Czerwony - to wiązania atomowe, niebieski to wiązania wodorowe.
Fala na wodzie po kapnięciu kropli.

Woda, tlenek wodoru (nazwy systematyczne IUPAC: monotlenek diwodoru, oksydan) - związek chemiczny o wzorze H2O, występujący w warunkach standardowych (pokojowych) w stanie ciekłym. W stanie gazowym wodę określa się mianem pary wodnej, a w stałym stanie skupienia - lodem. Słowo woda jako nazwa związku chemicznego może się odnosić do każdego stanu skupienia.

Woda jest bardzo dobrym rozpuszczalnikiem dla substancji polarnych. Większość występującej w przyrodzie wody jest "słona" (około 97,38%), tzn. zawiera dużo rozpuszczonych soli, głównie chlorku sodu. W naturalnej wodzie rozpuszczone są gazy atmosferyczne, z których w największym stężeniu znajduje się dwutlenek węgla.

Woda naturalna w wielu przypadkach przed zastosowaniem musi zostać uzdatniona. Proces uzdatniania wody dotyczy zarówno wody pitnej jak i przemysłowej.

Spis treści

edytuj Pochodzenie wody

edytuj Występowanie wody

Woda jest na Ziemi bardzo rozpowszechniona. Występuje głównie w oceanach, które pokrywają 70,8% jej powierzchni, ale także w rzekach, jeziorach i w postaci stałej w lodowcach. Część wody znajduje się pod powierzchnią ziemi lub w atmosferze (chmury, para wodna). Niektóre związki chemiczne zawierają cząsteczki wody w swojej budowie (hydraty - zawierają tzw. wodę krystalizacyjną). Woda występująca w przyrodzie jest roztworem soli i gazów. Najwięcej soli mineralnych zawiera woda morska i wody mineralne; najmniej woda z opadów atmosferycznych. Wodę o małej zawartości składników mineralnych nazywamy wodą miękką, natomiast zawierającą znaczne ilości soli wapnia i magnezu - wodą twardą.

edytuj Woda na ciałach niebieskich

NASA odkryła wodę na Marsie 31 lipca 2008r.[1] Występowanie znaczących ilości wody na innych ciałach niebieskich nie zostało wykazane, chociaż istnieją pośrednie dowody jej występowania, np. w głębi kraterów Księżyca i na niektórych księżycach Jowisza.

edytuj Właściwości fizyczne wody

Cząsteczki wody są nieliniowe, a wiązania H-O są silnie spolaryzowane i stąd woda posiada trwały moment dipolowy - czyli jest silnie polarna. Kąt między wiązaniami tlen-wodór wynosi ok. 105 stopni. W postaci lodu kąt między tymi wiązaniami jest równy ok. 108 stopni.

Gdy podda się wodę ciśnieniu większym niż 3900 MPa woda zwiększa gęstość do około 1,5 g/cm³ i powstaje lód o temperaturze powyżej 0 stopni Celsjusza.

Woda ulega samoistnej jonizacji zwanej autodysocjacją. Równowagę autodysocjacji wody opisuje tzw. iloczyn jonowy wody, którego wartość w temperaturze 20°C jest równa ok. 10-14 mol/dm³ (Zobacz skala pH).

edytuj Znaczenie biologiczne

Woda jest powszechnym rozpuszczalnikiem związków ustrojowych i niezbędnym uzupełnieniem pokarmu wszystkich znanych dotąd organizmów. Uczestniczy w przebiegu większości reakcji metabolicznych, stanowi środek transportu wewnątrzustrojowego: np. produktów przemiany materii, substancji odżywczych, hormonów, enzymów. Reguluje temperaturę . Stanowi płynne środowisko niezbędne do usuwania końcowych produktów przemiany materii. Woda stanowi średnio 70% masy dorosłego człowieka, w przypadku noworodka ok. 15% więcej, 60-70% limfy, 95% osocza krwi, 90% liści, owoców, 20% kości, 10% szkliwa zębów, tkanki tłuszczowej.

Spotykany pogląd, że picie bardzo dużej ilości wody (ok. 2,5 l na dobę) jest niezbędne dla zdrowia jest fałszywy. Wystarczająco dużo wody dostarczają codziennie spożywane płyny, a nadmiar wody może być bardzo szkodliwy.[3]

Aż miliard ludzi na świecie nie ma bezpośredniego dostępu do wody pitnej. Każdego dnia choroby wynikające z niedostatku czystej wody powodują śmierć wielu tysięcy ludzi, głównie dzieci.

edytuj Znaczenie kulturowe

W kulturowej symbolice woda jest jednym z żywiołów (czterech w kulturze europejskiej, lub pięciu w tradycji chińskiej, pięciu w tradycji japońskiej, czy trzech ( tu woda jest tylko częścią jednego z żywiołu) w tradycji celtyckiej. Przeciwstawiana jest ogniowi, powietrzu i ziemi (w Europie), ogniowi, metalowi, drewnu i ziemi (w Chinach), ogniowi, powietrzu, ziemi i piorunowi (w Japonii). W tradycji celtyckiej żywioły to Ziemia, Ogień i Sztorm, woda jest częścią tego ostatniego.

Symbolizuje życie, płodność i oczyszczenie (choć bywa także ukazywana jako siła zła, zwłaszcza w przeciwstawieniu wody czystej i brudnej). Woda jest częstym elementem mitów kosmogonicznych. Bywa też uważana za medium ułatwiające przejście z jednego świata do drugiego (w mitologii starożytnej Grecji Charon przewoził łodzią duszę zmarłego do Hadesu, gdzie pijąc wodę ze źródła Lete zapominała o minionej egzystencji). W wielu religiach zanurzenie w wodzie symbolizuje oczyszczenie i odrodzenie (por. chrzest).

edytuj Rozszerzalność temperaturowa

Woda jako jedna z niewielu substancji nie poddaje się zasadzie liniowej rozszerzalności temperaturowej - w zakresie temperatur 0-4°C rozszerza się wraz ze spadkiem temperatury, a zmniejsza objętość wraz ze wzrostem temperatury (anomalna rozszerzalność wody). Spowodowane jest to tym, iż wiązania wodorowe, które powodują np.: dużą gęstość wody, pękają, toteż zwiększa się nieuporządkowanie wśród cząsteczek, więc zajmują większą objętość. Zwiększa też objętość podczas krzepnięcia - dlatego lód pływa po powierzchni wody, rozsadza naczynia, niszczy asfalt na drogach itp. Większość znanych człowiekowi substancji zachowuje się odwrotnie.

edytuj Zastosowanie wody

Jako substancja użytkowa woda może mieć wiele zastosowań. Najważniejsza jest woda pitna, w gospodarstwach domowych jest używana woda do celów sanitarno-bytowych, w rolnictwie zaś do nawadniania pól, a także znaczne ilości wody zużywają zakłady przemysłowe. Woda przemysłowa może służyć jako substancja będącą przekaźnikiem ciepła lub ciepło odbierająca (substancja chłodząca), poza tym jako reagent, rozpuszczalnik itp.

edytuj Rodzaje wody

Rodzaje wody w zależności od czystości i zastosowania (w przybliżeniu w kolejności procesu produkcyjnego):

edytuj Zanieczyszczenia


Klasyfikacja zanieczyszczeń ze względu na:

  • wpływ na zdrowie:
    • związki trujące i szkodliwe,
    • związki nieszkodliwe - w zależności od stężenia mogą równocześnie wskazywać na zanieczyszczenie wody,
    • związki pożądane dla zdrowia.
  • ich pochodzenie:
    • biologiczne i bakteriologiczne,
    • fizyczne,
    • chemiczne,
    • izotopami pierwiastków promieniotwórczych.

edytuj Oczyszczanie

Biologiczne:

Chemiczne:

Mechaniczne:

edytuj Ciekawostki

Woda ma swoje święto - 22 marca.

Nawet w warunkach domowych łatwe jest doprowadzenie wody do wrzenia przy 95 stopniach Celsjusza - w czasie głębokiego niżu barycznego.

Przypisy

  1. ↑ http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80708,5544084.html
  2. ↑ Robert L, Wolke: Co Einstein powiedział swojemu fryzjerowi. Klub Dla Ciebie, 2002. ISBN 83-88729-93-4. 
  3. ↑ Artykuł w portalu gazeta.pl na podstawie R.C. Vreeman, A.E. Carroll "Medical myths", British Medical Journal (2007), 335:1288-1289, DOI:10.1136/bmj.39420.420370.25

edytuj Bibliografia

edytuj Zobacz też

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Woda
Wikicytaty
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o wodzie
Wikisłownik
Zobacz hasło woda w Wikisłowniku

edytuj Linki zewnętrzne
Zabawki - Market - Małpy - Sztuczki - Komputery - gabinet kosmetyczny - identyfikacja wizualna - Zabawki - obrazki smutne filmy - Kosmetyki - Paczka - Paczka - Eng Esperant - Paczka - Fryzury